Илимий Китептер

Кеңеш Жусуповдун чыгармачылык изденүүлөрү

Өмүров Бактыяр Жанышбекович

половины 50–7-х годов. - Фрунзе, 1984; Медетов, А. Кыргыз аңгемесинин поэтикасы (сюжет жана композиция маселелери). – Бишкек, 1995; Урмамбетова, С. Поэтика современного кыргызского рассказа (60–80-х годов. Проблема жанра и перевода). – Бишкек, 1994; Кадырмамбетова, А. Адабий кырдаал жана көркөмдүк жаңылануулар. – Бишкек, 2009. ж.б.]. Ч.Айтматовдун өрнөктүү таасирин К.Жусуповдун “Аянкул”, “Жашоо кумары” повесттеринен байкоого болот. Таасир, албетте, тууроочулук деңгээлде эмес, чыгармачыл мүнөздө. Замандаш эки жазуучу бирдей коомдук шартта, бир мезгилде жашап жаткандыктан алардын алган темасында, койгон проблемаларында, окуянын чечилишинде окшоштуктардын болуусу мыйзамченемдүү. Маселе алардын сюжеттик-композициялык жактан көркөм иштелишинде, автордук концепция, идеялык жыйынтыктарды каармандардын жан дүйнөсү аркылуу ишенимдүү ачып бериште. Ушул жагдайда, башкача айтканда каармандардын психологиясынын көркөм иштелишинде Айтматовдун чыгармачылык таасири бар деп айтсак болот. Экинчи параграф “Каармандардын ички дүйнөсүн көркөм иликтөөгө алуу Кеңеш Жусуповдун алгачкы чыгармаларында” деп аталып, мында жазуучунун аңгеме жанрындагы чыгармалары каралып, алардагы көркөм жетишкендиктер, каармандарынын көркөм дүйнөсүнүн ачылып берилиши талдоого алынды. Баарыбызга белгилүү болгондой, Кеңеш Жусупов сөз өнөрүн бийик баалаган, аны кастарлап баккан,